Afbeelding volgtAI-gegenereerde illustratieApus melba
Apus melba
Familie: ApodidaeGeslacht: Tachymarptisniet inheems Nederland
Over deze soort
Apus melba valt op door zijn aanzienlijke omvang en de helderwitte buikzijde tijdens de snelle vlucht. Deze vogel brengt vrijwel zijn gehele leven in de lucht door en voedt zich uitsluitend met insecten, zoals muggen, die tijdens de vlucht worden gevangen. Als langeafstandstrekker legt de soort meer dan 4.000 kilometer af tussen het broedgebied en de overwinteringsplaatsen in Afrika. De nesten worden bij voorkeur gebouwd in nissen van gebouwen of in rotswanden. Een tuin met een rijk insectenaanbod vormt een geschikte leefomgeving. De kenmerkende roep is een lang, trillend geluid dat op warme zomeravonden hoog in de lucht hoorbaar is. Omdat de poten nauwelijks geschikt zijn om te lopen, is de soort afhankelijk van hoge startpunten. De aanwezigheid van Apus melba draagt bij aan de natuurlijke regulatie van vliegende insecten. Bij hoge gebouwen kunnen specifieke nestkasten worden geplaatst.
Jaarcyclus
Feb-mrtverblijf in de Afrikaanse overwinteringsgebieden ten zuiden van de Sahara. Apr: terugkeer uit het zuiden en intrek in de broednissen. Mei-jun: bebroeding van de meestal twee tot drie eieren. Jul: intensieve voeding van de jongen met tijdens de vlucht gevangen insecten. Aug-sep: vertrek van de volwassen vogels en jongen richting Afrika. Okt-jan: overwintering in tropische regio's met een jaarrond aanbod van vliegende insecten.
Veiligheidsinstructie (optioneel)
Deze soort is streng beschermd; het vernietigen van nestplaatsen aan gebouwen is verboden. Bij renovatiewerkzaamheden is het behoud van broedplaatsen of het bieden van alternatieven vereist. De vogels zijn zeer gevoelig voor verstoring, waardoor het benaderen van bezette nesten tijdens de broedperiode moet worden vermeden.
Wetenschappelijk profiel
Apus melba is de grootste vertegenwoordiger van de gierzwaluwen (Apodidae) in Europa en bewoont voornamelijk het Alpengebied en in toenemende mate stedelijke gebieden met hoge bebouwing. De soort onderscheidt zich van de kleinere gierzwaluw door de witte buik en de aanzienlijk grotere vleugelspanwijdte. Taxonomisch gezien is de soort nauwer verwant aan kolibries dan aan zwaluwen, wat zichtbaar is aan het gespecialiseerde vliegapparaat. De levenswijze is vrijwel volledig gebonden aan het luchtruim, waar zelfs de nachtrust plaatsvindt.
Bronnen & dataherkomst
•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)
Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →