Crocus chrysanthus

FamilieGeslacht: Crocusniet inheems Nederland

Over deze soort

Crocus chrysanthus kenmerkt zich door fel goudgele bloemen die vaak al voor de eerste bladeren verschijnen. Met een planthoogte van 0,06 m is deze kruidachtige plant een vroege voorjaarsbode. De bloei in maart biedt een essentiële eerste pollenbron en nectarplant voor vroeg vliegende insecten zoals honingbijen en hommelkoninginnen. Het planten in kleine groepen zorgt voor een krachtig kleureffect en vergemakkelijkt de voedselzoektocht voor insecten.

Gouden voorjaarsstart: 0,06 m pure energie voor de eerste bijen in maart.

Ecologische betekenis

De hoofdbloei van Crocus chrysanthus vindt uitsluitend in maart plaats. In deze vroege maand is het aanbod van nectar en pollen in het landschap nog zeer beperkt, waardoor de plant fungeert als een belangrijke voedselbron voor ontwakende bestuivers. Omdat de soort niet verhout, is deze goed toegankelijk voor insecten die nabij de bodem foerageren. De plant draagt bij aan de biodiversiteit door het dichten van het voedselgat vóór de bloei van fruitbomen.

Jaarcyclus

MaartBloei en insectenbezoek

AprilTerugtrekken van voedingsstoffen naar de knol

MeiLoof vergeelt en de plant trekt zich terug

Juni-augustusZomerrust in de droge bodem

September-novemberPlanttijd voor nieuwe knollen

December-februariOverwintering als rustende knol ondergronds

Veiligheidsinstructie

Crocus chrysanthus is niet veilig voor consumptie; alle plantendelen bevatten stoffen die bij inname tot ongemak kunnen leiden. Wees voorzichtig bij de aanwezigheid van kleine kinderen of huisdieren. Bij incidenten dient contact te worden opgenomen met een antigifcentrum. Voorzichtigheid bij het hanteren van de knollen tijdens het planten is aanbevolen.

Standplaats & kenmerken

Licht

Sonne

Vochtigheid

—

Bodem

—

Bloeitijd

Mär – Mär

Groeivorm

Krautige Pflanze

Verhouting

Nicht verholzt

Bladtype

Breitblättrig

Planthoogte

0.062 m

Morfologische kenmerken: TRY ID3 (CC BY 3.0) & TRY ID81 (CC BY)

Verzorging & teelt

•

Kies een volledig zonnige standplaats waar de voorjaarszon de bodem goed kan opwarmen.

•

De bodem dient doorlatend en eerder schraal te zijn; vermijd wateroverlast om rotten van de knollen te voorkomen.

•

Plant de knollen in het najaar tussen september en november op een diepte van ongeveer 5 tot 8 cm.

•

Houd rekening met de geringe hoogte van 0,06 m en plaats de plant in de voorgrond of in rotstuinen.

•

Laat het loof na de bloei in maart staan totdat het volledig geel en droog is, zodat de plant voedingsstoffen kan terugtrekken.

•

Bemesting is doorgaans niet nodig.

•

Geschikte partner: Pulsatilla vulgaris, die vergelijkbare droge standplaatsen prefereert en in dezelfde periode bloeit.

Wetenschappelijk profiel

Crocus chrysanthus behoort tot de familie van de lissen (Iridaceae) en de orde van de aspergeachtigen. De soort komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Europa, waar deze groeit op droge, warme graslanden en in open struikgewas. De plant heeft smalle, grasachtige bladeren met een kenmerkende zilverwitte streep in het midden. Als geofyt overleeft de plant de winter ondergronds via een knol, die dient als opslagorgaan voor een snelle uitloop in het vroege voorjaar.

Bronnen & dataherkomst

•EIVE 1.0 — Dengler et al. (2023), DOI: 10.3897/VCS.98324 (CC BY 4.0)

•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)

•TRY Categorical Traits (ID3) — Kattge et al. (2012), DOI: 10.17871/TRY.3 (CC BY 3.0)

•TRY Global Spectrum (ID81) — Díaz et al. (2016/2021), DOI: 10.17871/TRY.81 (CC BY)

•Checklist Alien Plants Belgium — Verloove F (2023), Botanic Garden Meise (CC BY 4.0)

•Govaerts R et al. (2025) — World Checklist of Vascular Plants (WCVP) v14. Royal Botanic Gardens, Kew. DOI: 10.34885/xs7h-ze42 (CC BY 4.0)

•Foto: © Adobe Stock / AdobeStock_427343036

Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →