Afbeelding volgtAI-gegenereerde illustratiePogonatum urnigerum
Pogonatum urnigerum
FamilieGeslacht: Pogonatumniet inheems Nederland
Over deze soort
Pogonatum urnigerum is herkenbaar aan de blauwgrijze, bijna stekelige moskussens en de rechtopstaande, urnvormige sporenkapsels. Als pioniersoort speelt het een rol bij het tegengaan van erosie en het vasthouden van bodemvocht. Het mos fungeert als een ecologische spons die het microklimaat reguleert en biedt een leefgebied voor bodemfauna die in de dichte kussens beschutting vindt. Het is geschikt voor zure, minerale bodems waar andere vegetatie moeite heeft om te groeien.
Blauwgrijze bodemkunstenaar: de ideale pionier voor natuurlijke, zure standplaatsen.
Ecologische betekenis
Dit mos fungeert als een biologische spons die regenwater vasthoudt en geleidelijk afgeeft. Het koloniseert open bodemoppervlakken en beschermt deze tegen erosie door wind en water. De dichte structuur biedt bescherming en vochtigheid voor gespecialiseerde bodemfauna. Omdat mossen geen bloemen hebben, leveren ze geen nectar, maar ze worden door diverse vogelsoorten gebruikt als nestmateriaal.
Jaarcyclus
Feb-aprontwikkeling van de sporenkapsels
Apr-meihoofdperiode voor sporenrijping en verspreiding
Jun-augvegetatieve groeifase bij vochtig weer
Sep-novtweede groeifase en ideale aanplantperiode
Dec-janjaarrond groen aspect en winterbescherming voor de bodem.
Veiligheidsinstructie
De plant is niet geclassificeerd als kindveilig. Hoewel er geen acute gevallen van vergiftiging bekend zijn, dient consumptie van delen van de moskussens door kinderen en huisdieren te worden voorkomen. Vanwege de groeivorm is er geen risico op verwarring met giftige vaatplanten.
Standplaats & kenmerken
Licht
—
Vochtigheid
—
Bodem
—
Bloeitijd
—
Verzorging & teelt
•
Standplaats: zon tot halfschaduw.
•
Bodem: vereist een zure, kalkvrije bodem, bij voorkeur zandig of lemig.
•
Bodemgesteldheid: als pioniersoort gedijt het op minerale en voedselarme grond.
•
Aanplantperiode: maart tot mei of september tot november.
•
Onderhoud: houd de bodem open; voorkom bedekking door afgevallen blad of snelgroeiende grassen.
•
Water geven: alleen tijdens extreme droogte, bij voorkeur met kalkvrij regenwater.
•
Vermeerdering: vindt meestal spontaan plaats via sporen of door voorzichtig delen van de kussens.
•
Bemesting: niet nodig; bemesting is schadelijk voor het mos.
•
Combinatie: Dianthus deltoides deelt de voorkeur voor voedselarme, zure bodems.
Wetenschappelijk profiel
Pogonatum urnigerum behoort tot de familie Polytrichaceae. De soort geeft de voorkeur aan kalkvrije, zure standplaatsen zoals taluds, bosranden of zandige open bodems. Morfologisch kenmerkt het mos zich door lamellen (cellenrijen op de bovenzijde van het blad), die de fotosynthese bij weinig licht ondersteunen. De kenmerkende kapsels staan op een lange steel en zijn in rijpe toestand cilindrisch van vorm.
Bronnen & dataherkomst
•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)
Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →