Nog geen soortfoto beschikbaar

Kruikmos

Splachnum ampullaceum

Meer informatie

De redactionele teksten van dit profiel zijn met AI opgesteld op basis van de hieronder genoemde wetenschappelijke gegevens en bronnen en naar deze taal vertaald.

Familie: SplachnaceaeGeslacht: SplachnumInheems — Nederland

Over deze soort

Splachnum ampullaceum valt op door de purperrode tot roze, flesvormige zwellingen onder de sporenkapsels die uit het dichte, groene moskussen steken. Dit mos is een hooggespecialiseerde bewoner van veengebieden en een indicator voor een bijzondere natuurkwaliteit. In de natuur groeit het bij voorkeur op de uitwerpselen van planteneters, wat de nauwe verwevenheid binnen het ecosysteem illustreert. Het is een indicator voor een functionerend, vochtig biotoop zoals een veenbed. Vanwege de zeldzaamheid draagt het behoud van deze soort bij aan de bescherming van gespecialiseerde organismen.

Een purperrood wonder: het zeldzame Splachnum ampullaceum voor de kenner.

Ecologische betekenis

Splachnum ampullaceum is een onmisbaar onderdeel van de biodiversiteit in veengebieden. Het fungeert als gespecialiseerde ontbinder op dierlijke resten en draagt zo bij aan de nutriëntencyclus op de standplaats. De felle kleuren trekken vliegen aan die de kleverige sporen naar nieuwe groeilocaties transporteren. Het beschermen van dergelijke specialisten draagt bij aan de stabiliteit van het voedselweb.

Jaarcyclus

Feb-mrtKussens regenereren door wintervocht

Apr-meiBegin van de groei en planttijd

Jun-julOntwikkeling van de purperen kapselstelen

Aug-sepHoofdaspect van de gekleurde kapsels en sporenrijping

Okt-novTweede planttijd voor de eerste vorst

Dec-janRustfase onder een sneeuwdek.

Veiligheidsinstructie

Splachnum ampullaceum is niet geschikt voor contact met kinderen. Omdat het mos bij voorkeur op dierlijke uitwerpselen groeit, bestaat er een potentieel hygiënisch risico door ziektekiemen. Draag bij werkzaamheden in het veenbed handschoenen.

Standplaats & kenmerken

Licht

—

Vochtigheid

—

Bodem

—

Bloeitijd

—

Verzorging & teelt

Splachnum ampullaceum vereist een veenbed of een permanent vochtige laagte.
De soort heeft een Ellenberg-vochtigheidsgetal van 9, wat betekent dat de bodem permanent verzadigd of nat moet zijn.
De ondergrond dient zuur en extreem voedselarm te zijn, zoals bij onbemeste veensubstraten.
Voor de ontwikkeling in de natuur is de soort afhankelijk van de uitwerpselen van planteneters.
De beste planttijd is in het voorjaar van maart tot mei of in het najaar van september tot november, zolang de bodem open is.
Gebruik uitsluitend kalkvrij regenwater voor bewatering, aangezien kalk schadelijk is voor de plant.
Een zonnige standplaats is ideaal voor de ontwikkeling van de kleuren van de kapselstelen.
De vermeerdering vindt plaats via sporenrijping, die in de hoogzomer het hoogtepunt bereikt.
Geschikte partner: Drosera rotundifolia deelt dezelfde standplaatseisen.

Wetenschappelijk profiel

Splachnum ampullaceum behoort tot de familie Splachnaceae. De soort komt voor in vochtige berg- en veengebieden, waar deze specifieke niches op natte standplaatsen bezet. Kenmerkend is de uitgesproken apofyse, een flesvormige en felgekleurde zwelling van de kapselsteel. Deze morfologische opbouw is een evolutionaire aanpassing om insecten aan te trekken voor de verspreiding van sporen.

Bronnen & dataherkomst

•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)

•Govaerts R et al. (2025) — World Checklist of Vascular Plants (WCVP) v14. Royal Botanic Gardens, Kew. DOI: 10.34885/xs7h-ze42 (CC BY 4.0)

Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →

Laatste update: 05-02-2026. Correcties kunnen via het feedbackformulier worden gemeld.