Afbeelding volgtAI-gegenereerde illustratieStreptocara formosensis
inheems Nederland
NSR v20260516 (Nederlands Soortenregister) · 2026 · 100%
Streptocara formosensis is een kleine rondworm (nematode) die met het blote oog niet waarneembaar is. Deze soort leeft als endoparasiet in het maagslijmvlies van vogels, met name bij soorten die hun voedsel in of nabij water zoeken. Parasieten vormen een vast onderdeel van de voedselketen. In een natuurlijke tuin met een hoge biodiversiteit duiden dergelijke gespecialiseerde soorten op een functionerend ecosysteem waarin roofdier-prooidierrelaties aanwezig zijn.
De levenscyclus begint in het voorjaar wanneer eieren van de worm via de uitwerpselen van besmette vogels in het water terechtkomen. Daar worden ze opgenomen door kleine kreeftachtigen, waarin de larven zich ontwikkelen. Tijdens de warme zomermaanden verblijven de larven in deze tussengastheeren. Wanneer vogels in de nazomer of herfst de kreeftjes eten, vestigt de parasiet zich in de vogelmaag. De volwassen wormen overwinteren in het lichaam van de vogel, of de larven overleven de winter in de kreeftachtigen in de modder op de vijverbodem. Zo is het voortbestaan van de soort gewaarborgd zodra de temperaturen het volgende jaar stijgen.
Er is geen gevaar voor mensen of huisdieren zoals honden en katten. Deze rondwormen zijn strikt aangepast aan de interactie tussen specifieke waterkreeftjes en vogels en kunnen niet op de mens overgaan. Ingrepen in deze cyclus zijn niet nodig. Om het ecologisch evenwicht in een vijver te behouden, dient het gebruik van chemische toevoegingen of algenbestrijdingsmiddelen achterwege te blijven. Een gezonde vijver met inheemse waterplanten reguleert de populatie van tussengastheeren op natuurlijke wijze. Bij het waarnemen van verzwakte wilde vogels is contact met een gespecialiseerde opvanglocatie aangewezen; dit duidt doorgaans niet op een risico voor de tuin.
De soort behoort tot de familie Acuariidae binnen de rondwormen. Kenmerkend voor het geslacht Streptocara zijn de 'cordons', richelachtige structuren aan de voorzijde van het lichaam die dienen om zich in het weefsel van de gastheer te verankeren. Streptocara formosensis onderscheidt zich van verwante soorten door de specifieke rangschikking van deze structuren en de vorm van de paringsorganen bij mannetjes. De ontwikkeling verloopt heteroxeen, wat betekent dat de levenscyclus een wissel van gastheer vereist. Kleine kreeftachtigen, vaak vlokreeften (Amphipoda) die in de bodemlaag van wateren leven, fungeren als tussengastheer. Pas wanneer een vogel deze besmette kreeftachtigen eet, kan de worm zich in de vogel tot een volwassen exemplaar ontwikkelen.
•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)
Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →