Teucrium scordium

FamilieGeslacht: Teucriumniet inheems NederlandRode Lijst: 2

Over deze soort

Teucrium scordium is direct herkenbaar aan de intense knoflookgeur die vrijkomt bij het wrijven over de behaarde bladeren. De plant groeit tapijtvormend en vertoont in de hoogzomer purperroze lipbloemen in de bladoksels. Omdat deze soort in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland als sterk bedreigd wordt beschouwd (Rode Lijst 2), vormt zij een botanische zeldzaamheid. De plant draagt bij aan het behoud van de soort, aangezien geschikte vochtige habitats in de natuur schaars zijn geworden. Teucrium scordium biedt structuur en beschutting aan de randen van vijvers.

Sterk bedreigde zeldzaamheid: haal de bijzondere knoflookgeur naar de vijverrand.

Ecologische betekenis

Vanwege het ontbreken van specifieke bestuivingsgegevens in de database, ligt de ecologische waarde primair in de status als sterk bedreigde soort (Rode Lijst 2). Als specialist voor vochtige locaties fungeert Teucrium scordium als een belangrijke stapsteenbiotoop. De dichte, kruipende matten bieden een vochtig microklimaat dat bescherming biedt aan kleine amfibieën en bodemorganismen. De late bloeiperiode in de hoogzomer helpt bij het dichten van voedseltekorten voor insecten. Het laten staan van de holle stengels in de winter biedt overwinteringsplaatsen voor kleine dieren.

Jaarcyclus

Mrt-aprUitloop van de zachte, behaarde bladeren

Apr-meiIdeale planttijd in het voorjaar

Jun-augHoofdbloeiperiode van de roze lipbloemen

Sep-oktRijping van zaden en planttijd in het najaar

NovTerugtrekking in de wortelstokken bij beginnende vorst

Dec-febVerdroogde stengels laten staan als winterbescherming.

Veiligheidsinstructie

Teucrium scordium wordt geclassificeerd als niet kindvriendelijk. Vanwege de aanwezigheid van stoffen die bij consumptie of huidcontact problemen kunnen veroorzaken, is voorzichtigheid geboden in tuinen met kleine kinderen. De plant is niet geschikt voor consumptie.

Standplaats & kenmerken

Licht

Sonne

Vochtigheid

Feucht

Bodem

Mittelzehrer (Normaler Boden)

Bloeitijd

Jul – Aug

Bodemreactie

Basisch / Kalkhold

Bioregio

Continental

Groeivorm

Krautige Pflanze

Verhouting

Nicht verholzt

Bladtype

Breitblättrig

Bladfenologie

Immergrün

Planthoogte

0.227 m

Morfologische kenmerken: TRY ID3 (CC BY 3.0) & TRY ID81 (CC BY)

Verzorging & teelt

•

Standplaats: Kies een plek in de volle zon voor een krachtige groei.

•

Bodem: De plant heeft een matige behoefte aan voedingsstoffen en gedijt goed op normale, humusrijke tuingrond.

•

Vochtigheid: De bodem dient constant vochtig te zijn; de plant verdraagt zelfs tijdelijke wateroverlast uitstekend.

•

Planttijd: Aanplanten tussen maart en mei of in het najaar van september tot november, mits de bodem vorstvrij is.

•

Onderhoud: De plant is onderhoudsarm. Snoei verdroogde stengels pas in het vroege voorjaar terug.

•

Vermeerdering: De plant verspreidt zich via uitlopers en kan in het voorjaar eenvoudig door deling worden vermeerderd.

•

Bijzonderheid: Voorkom dat de plant wordt overwoekerd door sterk groeiende grassen.

•

Combinatie: Een geschikte partner is Myosotis scorpioides, aangezien beide soorten de voorkeur geven aan een vochtige standplaats.

Wetenschappelijk profiel

Teucrium scordium behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en is inheems in Midden-Europa als archeofyt. Het natuurlijke verspreidingsgebied omvat vochtige graslanden en vochtige oevers in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. De plant kenmerkt zich door zacht behaarde, langwerpige bladeren met een gekartelde rand en kruipende uitlopers. De bloemen staan in losse schijnkransen en verschijnen van juni tot augustus. Door het verdwijnen van vochtgebieden is de soort in de gehele regio sterk in achteruitgang.

Bronnen & dataherkomst

•FloraWeb / BfN

•EIVE 1.0 — Dengler et al. (2023), DOI: 10.3897/VCS.98324 (CC BY 4.0)

•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)

•TRY Categorical Traits (ID3) — Kattge et al. (2012), DOI: 10.17871/TRY.3 (CC BY 3.0)

•TRY Global Spectrum (ID81) — Díaz et al. (2016/2021), DOI: 10.17871/TRY.81 (CC BY)

•Govaerts R et al. (2025) — World Checklist of Vascular Plants (WCVP) v14. Royal Botanic Gardens, Kew. DOI: 10.34885/xs7h-ze42 (CC BY 4.0)

•Foto: © Adobe Stock / AdobeStock_1846668230

Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →