Afbeelding volgtAI-gegenereerde illustratieCurculio betulae
inheems Nederland
NSR v20260516 (Nederlands Soortenregister) · 2026 · 100%
In mei of juni is Curculio betulae soms op berken in de tuin aan te treffen. Deze kever is met een lichaamslengte van 3 tot 5 millimeter klein en onopvallend bruin gekleurd. Het meest opvallende kenmerk is de lange, gebogen snuit, het rostrum. Dit is geen steekorgaan, maar een verlenging van de kop waaraan zich aan de top de monddelen bevinden. De kevers gebruiken deze snuit om gaten te boren in de jonge vruchtstanden van de berk. Bij aanraking laat de kever zich vaak vallen en trekt de poten strak tegen het lichaam aan. Dit gedrag, thanatose genoemd, dient als verdediging tegen vogels, omdat de kever op de grond nauwelijks opvalt.
De cyclus begint in het late voorjaar, meestal in mei, wanneer de volwassen kevers uit de bodem tevoorschijn komen. Na de paring boort het vrouwtje met haar snuit gaten in de groene, vrouwelijke berkenkatjes en legt daar een ei. De larve voedt zich in het katje met de rijpende zaden. In de nazomer of herfst, wanneer de katjes uiteenvallen of op de grond vallen, verlaat de volgroeide larve de voedselbron. De larve graaft zich enkele centimeters in de bodem in, spint een cocon en overwintert. In het daaropvolgende voorjaar vindt de verpopping plaats, waaruit de nieuwe generatie kevers voortkomt.
Deze kever is onschadelijk in de tuin. De vitaliteit van de berk wordt niet aangetast, aangezien slechts een fractie van de zaden wordt gebruikt voor de ontwikkeling. Er zijn geen maatregelen nodig. Het vermijden van insecticiden draagt bij aan het biologisch evenwicht. Een ongestoorde bodem onder de berk helpt de kever bij het voltooien van de levenscyclus, aangezien de overwintering in de grond plaatsvindt.
Curculio betulae behoort tot de familie van de snuitkevers (Curculionidae). De soort is nauw verwant aan de hazelnootboorder, maar is kleiner en gespecialiseerd in berkensoorten en soms elzen. De kleur is meestal grijsbruin met een fijne, schubachtige beharing. De levenswijze is gekoppeld aan de fenologie van de berk. Omdat de kever de zaden in de berkenkatjes benut, heeft deze een regulerende functie in het ecosysteem van de tuin en dient de soort als voedselbron voor gespecialiseerde sluipwespen en diverse vogelsoorten zoals mezen.
•GBIF Backbone Taxonomy — GBIF Secretariat (2024), DOI: 10.15468/39omei (CC BY 4.0)
Alle data zijn gelicentieerd onder CC BY 4.0, CC0 of compatibel. Naamsvermelding volgens licentievoorwaarden. Volledig bronnenoverzicht →