Padden herkennen in de DACH-regio: gewone pad, groene pad en rugstreeppad

In het kort

• Het onderscheid maak je vooral aan de pupilvorm, het huidpatroon en de manier van voortbewegen.
• In mei hebben de meeste amfibieën hun voortplantingswateren verlaten en zoeken ze hun zomerverblijf in de tuin.
• Alle inheemse padden zijn strikt beschermd en waardevolle helpers bij het reguleren van ongewervelde dieren.

Mei is een overgangsmaand in de tuin. De trek naar de vijvers is afgerond en onze inheemse padden zoeken nu koele, vochtige schuilplaatsen voor overdag. Wanneer je tijdens het tuinieren onder oud hout of in holletjes een van deze nuttige amfibieën tegenkomt, helpt een nauwkeurige blik op de details om de soort met zekerheid te bepalen. In Midden-Europa krijg je vooral met drie soorten te maken, die elk hun eigen eisen en uiterlijk hebben.

De gewone pad (Bufo bufo): de gedrongen tuinbewoner

De gewone pad (Bufo bufo) is veruit de algemeenste soort in onze tuinen. Ze valt op door een stevig, gedrongen lichaam en een meestal bruinachtige, wratachtige huid. Een belangrijk kenmerk zijn de ogen: de gewone pad heeft een koper- tot barnsteenkleurige iris met een horizontaal elliptische pupil. Achter de ogen zie je de zogeheten parotoïden. Dat zijn duidelijk uitstekende gifklieren, die bij deze soort schuin naar achteren en buiten verlopen.

Volgens actuele waarnemingsgegevens voedt de gewone pad zich bij voorkeur met insecten, pissebedden en verschillende slakkensoorten zoals de Spaanse aardslak (Arion vulgaris). Omdat ze zeer plaatstrouw is, blijft ze vaak jarenlang in hetzelfde tuingebied, mits er voldoende schuilmogelijkheden zijn.

De groene pad (Bufotes viridis): de contrastrijke zeldzaamheid

Opvallender getekend is de groene pad (Bufotes viridis). Haar lichte, bijna witachtige bovenzijde is bezaaid met scherp afgetekende, groene vlekken. Bij de vrouwtjes zijn deze contrasten vaak sterker dan bij de mannetjes. De ogen ogen lichtgroen tot gelig. In tegenstelling tot de gewone pad verkiest ze drogere, open leefomgevingen en is ze vaak te vinden in tuinen met zandige bodems of in de buurt van grindgroeves.

De rugstreeppad (Epidalea calamita): de snelle loper

De rugstreeppad (Epidalea calamita) is de kleinste van de drie en het gemakkelijkst te herkennen aan een specifiek kenmerk: een smalle, gele lengtestreep die precies over het midden van de rug loopt – de zogeheten aalstreep. Nog een fascinerend kenmerk is haar manier van voortbewegen. Waar gewone padden eerder log huppen of kruipen, rent de rugstreeppad met haar korte achterpoten bijna muisachtig en heel snel over de grond.

De kenmerken in directe vergelijking

Praktische aanwijzingen: zo help je padden in mei

Om deze nuttige dieren in je tuin te behouden, zorg je gericht voor geschikte structuren. Omdat amfibieën via hun huid ademen en vocht opnemen, zijn koele schaduwplekken levensnoodzakelijk.

1. Hopen dood hout en stenen aanleggen: Tast inheems hout of veldstenen op in een schaduwhoek. Deze dienen als dagverblijf en bieden tegelijkertijd voedsel in de vorm van kevers en larven.
2. Open bodemplekken behouden: Vooral de rugstreeppad heeft graafbaar substraat nodig. Laat kleine plekken met zandige of losse grond vrij van dichter begroeiing.
3. Gevarenbronnen beveiligen: Kelderschachten en regentonnen worden vaak dodelijke vallen. Dek schachten af met fijnmazig gaas of plaats vluchtplankjes van ruwe houten planken.
4. Geen opruimwoede: Bladbergen van vorig jaar moeten in mei niet worden verplaatst, omdat ze ideale vochtdepots vormen. Gebruik voor het mulchen van je bedden uitsluitend natuurlijk materiaal zoals grasresten of schorscompost.

Houd er rekening mee dat alle genoemde soorten volgens de Duitse federale natuurbeschermingswet (Bundesnaturschutzgesetz, BNatSchG) strikt beschermd zijn. Het is verboden de dieren te vangen, te verplaatsen of hun leefgebieden te vernietigen. Als je een pad uit een val (bijv. een kelderlichtschacht) redt, zet hem dan onmiddellijk in de directe omgeving op een beschutte plek terug.

Natuurlijk tuinbeheer in plaats van chemie

Een soortenrijke tuin reguleert zichzelf grotendeels. Het gebruik van insecticiden (middelen tegen insecten) ontneemt de padden hun voedselbasis en beschadigt hun gevoelige huid rechtstreeks. Ook herbiciden (middelen tegen kruiden) veranderen het microklimaat op de bodem negatief. Zet in plaats daarvan in op plantengier van brandnetel (Urtica dioica) of smeerwortel (Symphytum officinale) om je cultuurplanten te versterken. Padden zijn uiterst efficiënte jagers en helpen het biologisch evenwicht zonder chemische hulpmiddelen stabiel te houden.

Veelgestelde vragen

Waaraan herken ik een rugstreeppad het snelst?

Het meest zekere kenmerk van de rugstreeppad (Epidalea calamita) is de dunne, gele lengtestreep op het midden van de rug en haar snelle, muisachtige manier van lopen.

Mag ik een pad in de tuin in een emmer zetten en verhuizen?

Nee, alle inheemse padden zijn strikt beschermd. Het vangen en verplaatsen is wettelijk verboden. Ondersteun hen in plaats daarvan met geschikte leefomstandigheden ter plaatse.

Waarom heeft de gewone pad zulke opvallende knobbels achter de ogen?

Dat zijn de parotoïden (oorklieren). Ze bevatten een secretie om predatoren af te weren. Na contact moet je voor de zekerheid je handen wassen.

Wat eten padden in mei in mijn tuin?

Volgens actuele gegevens eten ze insecten, larven, pissebedden en naaktslakken. Ze zijn daarmee belangrijke natuurlijke regulatoren in de ecologische tuin.

Hoofdartikel: Gewone pad (Bufo bufo) in mei: bescherming en vijveronderhoud